Astımın Nedenleri Belirtileri ve Tedavisi

A+
A-
Astımın Nedenleri Belirtileri ve Tedavisi

Astım, devam eden yönetim gerektiren yaygın ve uzun süreli bir akciğer hastalığıdır. Astımlı hastalarda solunum yolları hassastır ve belirli tetikleyicilere maruz kaldıklarında iltihaplanır, daralır ve nefes almada güç yaşanır. Astım sıklıkla çocukluk yaşlarında başlar ancak herhangi bir yaşta astımın gelişmesi de mümkün görülmektedir. Astımın sebepleri tam olarak anlaşılamamıştır, ancak bildiği kadarıyla çevre ve genetik faktörler kişilerde astımın gelişmesinde büyük rol oynamaktadır. Astım iyileştirilemez, ancak iyi bir yönetim planıyla kontrol altına alınabilmektedir.

Astım hakkında sıkça sorulanlar:

Astım öldürürmü, astım ilaçları, astım bronşit belirtileri, astımın bitkisel tedavisi, astım krizi, astım ilaçları isimleri resimli, astım ilaçları listesi, astım başlangıcı.

Astım Hastalığı Nedir?

Astım, akciğerlerinizden hava akışını yapan hava yollarını etkileyen bir hastalıktır. Bu kronik rahatsızlıktan muzdarip kişilerin (uzun süreli veya tekrarlayan) astıma sahip oldukları söylenebilmektedir.

Astımlı bir havayolunun iç duvarları şişmekte ve iltihaplanmaktadır. Bu şişme veya enflamasyon, solunum yollarını tahrişe karşı aşırı hassas hale getirir ve alerjik reaksiyona duyarlılığınızı arttırır.

İnflamasyon hava yollarının daralmasına neden olduğundan, iki akciğerin de daha az hava alması durumu yaşanır. Daralmanın belirtileri ise hırıltılı solunum (nefes alırken tıslama sesi), göğüs sıkışması, nefes alma sorunları ve öksürüktür. Astımlılar genellikle bu semptomları en sık gece vakti ve sabahın erken saatlerinde yaşarlar.

Astımın Nedenleri

Astım neden olur? Astımı olan insanlar belirli tetikleyicilere karşı tepki olarak daralan ve yapışkan mukus ile tıkanan hassas hava yollarına sahiptir. Bir gen, hava kirliliği, yüzme havuzlarında klor ve modern hijyen standartları gibi faktörler olası sebepler olarak öne sürülmüştür ancak bunların herhangi birinin astıma neden olup olmadığı kesin olarak kanıtlanamamıştır. 

Astım Neden Olur?

  • Astımlı tüm insanların ortak noktası, kronik solunum yolu iltihabı ve çeşitli tetikleyicilere karşı aşırı hava yolu duyarlılığa sahip olmasıdır.
  • Araştırma, diğer insanlar astım atağı geçirmezlerken bazılarının neden geçirdiği üzerine odaklanmıştır.
  • Bazı insanlar astım eğilimi ile doğarlar, bazıları ise böyle bir eğilimle doğmazlar. Bilim adamları bu eğilime neden olan genleri bulmaya çalışmaktadır.
  • Yaşadığınız çevre ve yaşam biçiminiz kısmen astım ataklarınız olup olmadığını belirleyebilmektedir.

Astım atağı, tetikleyiciye bir tepki olarak oluşmaktadır. Bu nedenle de pek çok açıdan alerjik bir reaksiyona benzemektedir.

  • Alerjik reaksiyon, vücudun bağışıklık sistemi tarafından bir “istilacıya” karşı verdiği tepkidir.
  • Bağışıklık sisteminin hücreleri bir işgalci hissettiğinde, işgalciyle savaşmaya yardım eden bir dizi reaksiyon başlatırlar.
  • Hava kanalları astarının iltihaplanmasına yol açan bu reaksiyon dizisidir. Bu durum, bu hava yollarını astarlayan hücre tiplerinde bir değişikliğe neden olabilir. Mukus üretimine neden olabilecek daha glandüler tip hücreler gelişir. Bu mukus, solunum yollarındaki kas reseptörlerine tahriş ile birlikte bronkospazmaya neden olabilir. Bu tepkiler de astım atağı belirtilerine neden olur.
  • Astımda, “işgalciler” aşağıda listelenen tetikleyicilerdir. Tetikleyiciler kişiden kişiye göre farklılık gösterebilmektedir.
  • Astım bir tür alerjik reaksiyon olduğu için, bazen reaktif hava yolu hastalığı olarak da adlandırılır. 

Astımı olan her insanın tetikleyicisi farklı olabilmektedir. Çoğu tetikleyici astımlı bazı insanlarda saldırıya neden olurken bazılarında olmaz.

Astım ataklarının ortak tetikleyicileri arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Tütün veya odun dumanına maruz kalmak
  • Kirli hava solumak
  • Parfümler veya temizlik ürünleri gibi diğer solunum yollarını tahriş edici maddeleri teneffüs etmek
  • İş yerinde havalandırmalara maruz kalma
  • Küf, toz veya hayvan tüyleri gibi alerjiye neden olan maddelerin (alerjenler) solunması
  • Soğuk, grip, sinüzit veya bronşit gibi üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmek
  • Soğuk ve kuru havaya maruz kalmak
  • Duygusal heyecan ya da stres yaşamak
  • Fiziksel efor harcamak veya egzersiz yapmak
  • Gastroözofageal reflü hastalığı olarak bilinen mide asidinin reflüsüne sahip olmak
  • Sülfitler, bazı yiyecek ve şaraplara hassasiyet
  • Regl (bazı kadınlarda astım semptomları menstrüasyon döngüsüyle yakından ilişkili olabilmektedir)

Kimler Astım Riski Altındadır?

Astımın nedeni bilinmese de oluşma riskini artırabilecek birçok şey bulunmaktadır.

Bunlar arasında şunlar bulunur:

  • Ailenin astım öyküsü veya ilgili alerjik koşullar (atopik koşullar olarak bilinir) egzama, gıda alerjisi veya saman nezlesi
  • Başka atopik koşula sahip olma
  • Çocukluk çağında bronşit (çocukluk çağındaki yaygın bir akciğer enfeksiyonu) geçirme
  • Çocukken tütün dumanına maruz kalma
  • Hamilelik sırasında annenin sigara içmesi
  • Erken doğumla ya da düşük kilo ile doğmak

Bazı insanlar yaptıkları işler nedeniyle astım geliştirme riski altında olabilirler.

Mesleki astımın en yaygın nedenlerinden bazıları şunları içerir:

  • Sprey boyasında bulunan kimyasallara maruz kalma
  • Un ve tahıl tozu
  • Kolofoni (genellikle lehim dumanlarında bulunan bir madde)
  • Lateks
  • Hayvanlar
  • Tahta tozu 

Astımın Belirtileri

Astımın başlangıcı ve belirtileri kişiden kişiye göre değişmektedir. Astım atakları seyrek de olabilir, belirtiler yalnızca belirli zamanlarda (egzersiz yaparken olduğu gibi) veya her zaman belirtiler yaşanabilir.

Astım nasıl anlaşılır? Genel astım belirtileri ve bulguları şunları içermektedir:

  • Nefes darlığı
  • Göğüs sıkışması veya ağrı
  • Nefes darlığı, öksürük veya hırıltılı solunum rahatsızlığının neden olduğu uyku bozukluğu
  • Nefes alırken bir ıslık sesi veya hırıltı (hırıltı çocuklarda astımın ortak bir belirtisidir)
  • Soğuk algınlığı veya grip gibi solunum yolu virüsü nedeniyle kötüleşen öksürük veya hırıltılı ataklar

Astımınızın muhtemelen kötüleştiğini gösteren belirtiler ise şunları içerir:

  • Daha sık yaşanan ve rahatsız edici boyutlara varan astım belirtileri ve semptomları
  • Nefes alma zorluğunun artması (akciğerlerinizin ne kadar iyi çalıştığını kontrol etmek için kullanılan bir cihazla ölçülebilir)
  • Hızlı bir rahatlatıcı olan inhalerlerin (astım tedavisinde kullanılan rahatlatıcı soluk aldırma cihazı) daha sık kullanılması gereği

Bazı insanlar için astım belirti ve semptomları bazı durumlarda daha da alevlenir:

  • Egzersiz kaynaklı astım: hava soğuk ve kuru olduğunda daha da kötü olabilir
  • Mesleki astım: kimyasal dumanlar, gazlar veya toz gibi işyerinde tahriş edici maddeler tarafından tetiklenebilir
  • Alerjiye bağlı astım: polen, küf sporları, hamamböceği atıkları veya cilt parçacıkları ve evcil hayvanlar (evcil hayvan tüyleri) tarafından bırakılan kurutulmuş tükürük gibi hava yoluyla taşınan maddeler tarafından tetiklenen astım 

Acil Olarak Tıbbi Yardım Gerektiren Durumlar

Şiddetli astım atakları hayati tehlike oluşturabilir. Belirtileriniz ve semptomlarınız kötüleştiğinde ve acil tedaviye ihtiyacınız olduğunda ne yapacağınızı belirlemek için öncesinde doktorunuzdan fikir alın.

Astımın acil durum belirtileri şunları içerir:

  • Nefes darlığı veya hırıltılı solunumun hızla kötüleşmesi
  • Çabuk rahatlatıcı bir inhalatör kullandıktan sonra bile gelişme olmaması
  • Minimal fiziksel aktivite yaparken bile nefes darlığı yaşamak

Astım olduğunuzu düşünüyorsanız: 

Sıklıkla öksürme veya birkaç günden fazla süren hırıltılı solunum sıklığı veya astım belirtileri yaşıyorsanız doktorunuza danışın. Astımı erken tedavi etmek, uzun süreli akciğer hasarını önleyebilir ve durumun zamanla kötüleşmemesine yardımcı olabilir.

Astım Atağının Belirtileri

Astım semptomları bazen kısa bir süre içinde kötüleşir, bu durum astım atağı olarak bilinir. Bu atak aniden veya birkaç gün içinde kademeli olarak da gerçekleşebilir.

Şiddetli bir astım atağı belirtileri şunları içerir:

  • Hırıltılı solunum, öksürük ve göğüs ağrısı
  • Yemek yemek, konuşmak veya uyku için nefes nefese olmak
  • Daha hızlı solumak
  • Hızlı bir kalp atışı
  • Uyuşukluk, kafa karışıklığı, tükenme veya baş dönmesi
  • Mavi dudaklar veya parmaklar
  • Bayılma

Astımın Tedavisi

Astım nasıl geçer? Astım için halen bir tedavi mevcut değildir, ancak tedavi, semptomları kontrol etmeye yardımcı olabilir; böylece normal ve aktif bir hayat yaşayabilirsiniz.

Astım Nasıl Geçer?

Hem yetişkin hem de çocuklar için, astım genellikle bir inhaler (nefes alırken akciğerlerinize ilaç aktaran bir cihaz) ile alınan ilaçlarla kontrol edilebilir.

Astım tedavisinin amaçları şunlardır:

  • Havayolu şişmesini kontrol altına alma
  • Belirtilerinizi tetikleyen maddelerden uzak durma
  • Astım semptomları olmaksızın normal faaliyetler yürütebilmenize yardımcı olma

Astımı kontrol altına almak için doktorun önerilerine uymak ve beraber çalışmak oldukça önemlidir. Doktorunuzun ilaç almak, astım tetikleyicilerini ortadan kaldırmak ve semptomları izlemek hakkındaki talimatlarını dikkate almalısınız.

Astım İçin İlaç Tedavisi

Astım tedavisinde iki çeşit ilaç bulunmaktadır:

  • Atakları önlemeye yardımcı olacak ilaçlar
  • Ataklar sırasında kullanılmak üzere hızlı rahatlama sağlayan ilaçlar

Uzun Süreli İlaçlar

Bunlara bakım veya kontrol ilaçları da denmektedir. Orta ya da şiddetli astımı olanlarda semptomları önlemek için kullanılırlar. Etkili olması için her gün alınması gerekir. Kendini iyi hissetseniz bile almaya devam etmelisiniz.

Bunlar uzun süreli ilaçlar, steroidler ve uzun etkili beta agonistler gibi solunabilir (inhale) ilaçlardır. Diğerleri ağızdan alınır. Doktorunuz sizin için doğru olan ilacı reçete eder.

Hızlı Rahatlama Sağlayan İlaçlar

Bunlara kurtarma ilaçları da denir. Kullanıldığı durumlar şunlardır:

  • Öksürme, hırıltılı solunum, nefes darlığı veya astım atağı
  • Egzersizin neden olduğu astım semptomlarını önlemeye yardımcı olmak için egzersiz yapmadan hemen önce

Haftada iki kere hızlı rahatlama ilaçları kullanıyorsanız doktorunuza bildirin. Astımınız kontrol altında olmayabilir ve doktorunuz günlük kontrol ilaçlarınızın dozunu değiştirmenizi isteyebilir.

Hızlı bir rahatlama sağlayan ilaçlar şunları içerir:

  • Kısa etkili inhale bronkodilatatörler
  • Oral kortikosteroidler (rahatlamayan bir astım atağınız olduğunda)

Şiddetli astım atağı, doktor tarafından kontrol edilmeyi gerektirir. Hastanede kalmanız da gerekebilir. Orada muhtemelen oksijen, solunum yardımları ve damar yoluyla ilaçlar verilir.

Astım Evde Tedavisi

  • Astımınızın durumunu anlamak için belirtileri takibe alın
  • Nefes ölçüm cihazınızı nasıl kullanacağınızı ve bunun sonuçların ne anlama geldiğini öğrenin
  • Astımı daha da kötüleştiren tetikleyicileri ve bunun ne zaman gerçekleşeceğini bilin

Astım eylem planları astımı yönetmek için hazırlanan yazılı belgelerdir. Bir astım eylem planı şunları içermelidir:

  • Durumunuz istikrarsız olduğunda astım ilaçları almaya ilişkin talimatlar
  • Astım tetikleyicilerinin bir listesi ve bunlardan kaçınma
  • Astımın ne zaman kötüleştiği ve doktorunuzu ne zaman arayacağınızı nasıl anlayacağınız

Nefes Ölçüm Cihazı

Nefes ölçüm cihazı (testi) akciğerlerden dışarı ne kadar hava taşıdığınızı hızlı bir şekilde ölçen basit bir cihazdır. Bir atağın gelip gelmediğini, bazen belirtiler görülmeden önce görmenizi sağlayabilir. Test sonucunda çıkan % 50 – % 80 gibi oranlar astımınızın ılımlı olduğunu gösterir. % 50 altındaki rakamlar ciddi bir astım atağı belirtisidir.

Astım İçin Hangi Doktora Gidilir

Astımınız varsa, bir sağlık uzmanı olarak astım uzmanını (solunum problemlerini anlayan ve astımı tedavi eden bir doktor) dikkatlice seçmek önemlidir.

Bazı astım uzmanları şunlardır:

Alerji Uzmanı, İç Hastalıkları Uzmanı, Çocuk Doktoru, Göğüs Hastalıkları Uzmanı, Pulmoner Rehabilitasyon Terapisti.

Astıma Ne İyi Gelir?

Astım evde çözümü için uygulanabilecek doğal ve bitkisel yöntemler aşağıdaki unsurları içermektedir:

Astım Bitkisel Tedavisi

  • Zencefil: Zencefil, astım da dâhil olmak üzere pek çok hastalık için iyi bilinen doğal bir tedavi yöntemidir. Araştırmacılar hava yolu inflamasyonunu azaltmaya ve havayolu kasılmalarını önlemeye yardımcı olabileceğini vurgulamaktadır.
  • Hardal yağı: Astım atağı geçirirken hardal yağı ile masaj yapmak solunum yollarını temizlemenize ve normal solunumu düzeltmenize yardımcı olabilir.
  • İncir: İncirlerin besleyici özellikleri solunum sağlığını geliştirir ve balgamı atmaya yardımcı olur, böylece de solunum zorluklarını hafifletir.
  • Sarımsak: Sarımsak özü, astımın erken aşamalarında akciğerlerdeki tıkanıklığın ortadan kaldırılmasına yardımcı olabilir.
  • Kahve: Kahve içerisindeki kafein, bir bronkodilatatör görevi görmesi nedeniyle astım ataklarını kontrol etmeye yardımcı olabilir. Sıcak kahve, hava yollarını rahatlatır ve temizlemenize yardımcı olur. Kahve ne kadar güçlü olursa, sonuç da o kadar iyi olur.
  • Okaliptüs: Saf okaliptüs yağı, dekonjestan özelliklerinden dolayı astım belirtileri için etkili bir tedavidir. Araştırmalar, mukusun parçalanmasına yardımcı olabilecek bir ökaliptol kimyasalına sahip olduğunu göstermektedir.
  • Soğan: Soğanların antienflamatuar özelliklere sahip oldukları bilinmektedir ve hava geçitlerinin temizlenmesinde yararlı oldukları kanıtlanmıştır.
  • Meyve: Çilek, yaban mersini, papaya ve portakal gibi meyveler, astıma maruz kalmış insanlara fayda sağlamaktadır.
  • Balık: Somon, ton balığı ve sardalye gibi balıkları tüketmek astım probleminin tedavisinde gerçekten etkili olabilmektedir. 
  • Bal: Bal, solunum problemleri için bilinen en eski ve en doğal tedavi yollarından biridir. Balgamın boğazdan atılmasına ve daha iyi uyumanıza yardımcı olacaktır.
  • Zerdeçal: Zerdeçalın ana bileşenleri arasında kurkumin bulunur. Bu fitokimyasal, astımı hafifletmek için çok yararlıdır. Vücudun iltihap tepkisini modüle eder ve hava yollarının iltihaplanmasını hafifletir.
  • Lavanta yağı: Lavanta yağının hava yollarının iltihaplanmasını ve mukus üretimini kontrol ettiği gösterilmiştir. Hava geçitlerini rahatlatır ve bağışıklık sistemini güçlendirir.

Astım Evde Tedavi Yöntemleri

Masaj: Masaj, hava geçişinizi bloke eden ve nefes almanızı zorlaştıran tüm balgamda ve mukusta gerçekten rahatlama sağlayan eski bir tekniktir.

  • Biraz hardal yağı ya da açık tereyağı alın. Yapıştırmak için içine kaya tuzu ekleyin. Astım atağı geçirdiğinizde bu karışımla göğsünüzü ovabilirsiniz.
  • Hardal yağına biraz kâfur ekleyin. Göğsünüzü bu yağla masaj yapın. Balgamın gevşetilmesine ve pürüzsüz nefes almanıza yardımcı olur. Bu çare, astım saldırısı olduğunda yardımcı olabilir.
  • Susam yağını ısıtın ve bu yağla tuz karıştırın. Balgamın gevşemesine yardımcı olmak için göğsünüze bu sıcak tuzlu susam yağı ile masaj yapın. Buhar teneffüs ettikten sonra bunu yaparsanız, sizin için daha faydalı olur.

Buhar: Buhar teneffüsü, doktorunuzun göğsünüzü gevşetmek için önerdiği, göğsünüzü sıkılaştıran ve nefes almanızı zorlaştıran balgamı çözmektedir. Doğal maddeleri teneffüs için sıcak suya karıştırdığınızda, daha fazla yararlanabilirsiniz. İşte size doğal ev yapımı buharlaştırıcılar:

  • Frenk kimyonu tohumlarını sıcak kaynar suyla karıştırın. Sonrasında göğüs tıkanıklığından kurtulmak için buharı teneffüs edin.
  • Sıcak suya birkaç damla ardıç yağı dökün. Astım semptomlarından kurtulmak için buharı teneffüs edin.
  • Tencerede su kaynatın. Bu suya birkaç damla nane yağı ekleyin. Buharı teneffüs edin.
[Toplam:0    Ortalama:0/5]

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.